อนุทินที่ 3

แบบฝึกหัดที่ 3

คำสั่ง หลังจากนักศึกษาได้ศึกษาบทเรียนนี้แล้วจงตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง

1. ท่านคิดว่าทำไมมนุษย์เราต้องมีกฎหมายหากไม่มีจะเป็นอย่างไร

ตอบ  เพราะมนุษย์แต่ละคนมีความแตกต่างกัน เมื่อมาอยู่ร่วมกันก็ควรที่จะมีการจัดระเบียบของการอยู่ร่วมกันนั้นให้เป็นไปอย่างสงบสุข มีข้อตกลงหรือข้อบังคับที่เป็นที่ยอมรับ ในการอยู่ร่วมกันนั่นก็คือ กฎหมาย ถ้าหากไม่มีกฎหมายทุกคนต่างก็จะทำตามความต้องการของตนเอง  ทำให้เกิดความวุ่นวายในสังคม

2. ท่านคิดว่าสังคมปัจจุบันจะอยู่ได้หรือไม่หากไม่มีกฎหมายและจะเป็นอย่างไร

ตอบ  อยู่ไม่ได้ เพราะถ้าหากไม่มีกฎหมายสังคมจะมีแต่ความวุ่นวาย ทุกคนจะทำตามใจของตนเองเพราะต่างคนต่างมองว่าตนจะทำอะไรก็ได้ไม่ผิด จะทำทุกอย่างเพื่อให้ตนเองมีความสุข จะมีแต่ความเดือดร้อน มีอาชญากรรม มีโจรผู้ร้าย คนที่ทำผิดก็จะไม่ได้รับการลงโทษ  สังคมมีความวุ่นวายเกิดขึ้น ประชาชนก็จะมีสิทธิและเสรีภาพไม่เท่าเทียมกัน อยู่ร่วมกันอย่างไม่มีความสุข

3. ท่านมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับกฎหมายในประเด็นต่อไปนี้

ก. ความหมาย 

ตอบ กฎหมายคือ ข้อบังคับที่เป็นที่ยอมรับของทุกคนในสังคมเกิดขึ้นจากบุคคลที่มีอำนาจสูงสุดในประเทศนั้น และบังคับใช้กับประชาชนทุกคน ใช้กำหนดความประพฤติของประชาชน เพื่อให้อยู่ร่วมกันโดยสงบสุขหากใครฝ่าฝืนก็มีบทลงโทษตามที่ระบุไว้ในกฎหมาย

ข. ลักษณะหรือองค์ประกอบของกฎหมาย

ตอบ 1. เป็นคำสั่งหรือข้อบังคับ ที่เกิดจากรัฎฐาธิปไตยที่ องค์กรหรือคณะบุคคลที่มีอำนาจสูงสุด

2. มีลักษณะเป็นคำ สั่งข้อบังคับอันมิใช่คำ วิงวอน ประกาศ หรือแถลงการณ์

3. ใช้บังคับกับคนทุกคนในประเทศอย่างเสมอภาค เพื่อให้ทุกคนเกรงกลัว

4. มีสภาพบังคับ ซึ่งบุคคลจะต้องปฏิบัติตามกฎหมายหากฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามฝ่าฝืนอาจถูกลงโทษหรือไม่ก็ได้ และสภาพบังคับในทางอาญา

 ค. ที่มาของกฎหมาย

 ตอบ 1. บทบัญญัติแห่งกฎหมาย เป็นกฎหมายลักษณ์อักษร

2. เกิดจากจารีตประเพณี เป็นแบบอย่างที่ประชาชนนิยมปฏิบัติตามกันมานาน

3. เกิดจากศาสนา เป็นข้อห้ามและข้อปฏิบัติที่ดีของทุก ๆ ศาสนาสอนให้เป็นคนดี

4. คำพิพากษาของศาลหรือหลักฐานของคำพิพากษา

5. ความเห็นของนักนิติศาสตร์

 ง. ประเภทของกฎหมาย

             กฎหมายภายใน

                   1. กฎหมายที่เป็นลายลักษณ์อักษรและไม่เป็นลายลักษณ์อักษร

                   2. กฎหมายที่มีสภาพบังคับทางอาญา และกฎหมายที่มีสภาพบังคับทางแพ่ง

                   3. กฎหมายสารบัญญัติ และกฎหมายวิธีสบัญญัติ

                   4. กฎหมายมหาชน และกฎหมายเอกชน

             กฎหมายภายนอก

                   1. กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง

                   2. กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล

                   3. กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีอาญา

4. ท่านมีความคิดเห็นอย่างไร ว่า ทำไมทุกประเทศจำเป็นต้องมีกฎหมาย จงอธิบาย

ตอบ การอยู่ร่วมกันของประชาชนในประเทศย่อมก่อให้เกิดความขัดแย้งเกิดการทะเลาะวิวาททำร้ายร่างกายแต่ละประเทศ จึงจำเป็นต้องมีกฎหมายเพื่อควบคุมพฤติกรรมลดความขัดแย้งของประชาชนเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยความเป็นระเบียบ ในสังคมในประเทศและให้ประชาชนยึดถือปฏิบัติไปในทิศทางเดียวกัน

         

5. สภาพบังคับในทางกฎหมายท่านมีความเข้าใจอย่างไร จงอธิบาย

ตอบ  สภาพบังคับในทางกฎหมาย  คือ  ข้อบังคับหรือ คำสั่งที่ออกโดยผู้มีอำนาจสูงสุด ให้ประชาชนปฏิบัติตามและเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม

6. สภาพบังคับกฎหมายในอาญาและทางแพ่ง มีความเหมือนหรือแตกต่างกันอย่างไร

ตอบ   ต่างกันคือ สภาพบังคับทางกฎหมายอาญาจะบังคับใช้ลงโทษผู้ที่กระทำความผิดทางอาญาจะมีโทษตั้งแต่ ริบทรัพย์ ปรับ กักขัง จำคุก ประหารชีวิต

         สภาพบังคับทางกฎหมายแพงจะลงโทษผู้ที่ฝ่าฝืนทำละเมิดให้ผู้อื่นได้รับความเสียหายหรือไม่ทำตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ เช่น การกำหนดให้เป็นโมฆกรรม หรือโมฆียกรรม การบังคับการชำระหนี้ การชดใช้ค่าเสียหาย การจ่ายสินไหมทดแทน

     เหมือนกันคือ บางครั้งสภาพการบังคับทางอาญาและทางแพ่ง ก็ควบคู่กันไปได้ เช่น กฎหมายที่ดิน พระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พระราชบัญญัติการล้มละลาย

7. ระบบกฎหมายเป็นอย่างไร จงอธิบาย

      ตอบ มี 2 ระบบ

          1. ระบบซีวิลลอร์ (Civil Law System) มีลักษณะเป็นกฎหมายที่บัญญัติไว้เป็นลายลักษณ์อักษร และไม่ได้ตัดสินตามแนวคำพิพากษาของศาล ระบบกฎหมายจึงได้ยึดถือฝ่ายนิติบัญญัติเป็นบ่อเกิดหลักของกฎหมาย และระบบศาลมักจะใช้วิธีพิจารณาโดยระบบไต่สวน และศาลจะไม่ผูกพันตามคำพิพากษาในคดีก่อนๆ

           2. ระบบคอมมอนลอว์ (Common Law System) เป็นกฎหมายซึ่งพัฒนาขึ้นโดยผู้พิพากษาผ่านทางการตัดสินคดีความของศาล และศาลชำนัญพิเศษอื่น ๆ มากกว่าผ่านทางพระราชบัญญัติของ

ฝ่ายนิติบัญญัติ หรือการดำเนินการของฝ่ายบริหาร

8. ประเภทของกฎหมายมีหลักการแบ่งอย่างไรบ้าง มีกี่ประเภท แต่ละประเภทประกอบด้วยอะไรบ้าง ยกตัวอย่างอธิบาย

ตอบ  แบ่งโดยแหล่งกำเนิด อาจแบ่งออกได้เป็นกฎหมายภายในและกฎหมายภายนอก  ประเภทของกฎหมายแบ่งออกเป็น 2ประเภท

       กฎหมายภายใน

          1. กฎหมายที่เป็นลายลักษณ์อักษรและไม่เป็นลายลักษณ์อักษร

1.1 กฎหมายที่เป็นลายลักษณ์อักษร  เช่น รัฐธรรมนูญ พระราชบัญญัติ ประมวลกฎหมายต่าง ๆ พระราชกำหนด พระราชกฤษฎีกา

1.2 กฎหมายที่เป็นไม่เป็นลายลักษณ์อักษร  เช่น จารีตประเพณี หลักกฎหมายทั่วไป

2. กฎหมายที่มีสภาพบังคับทางอาญา และกฎหมายที่มีสภาพบังคับทางแพ่ง

2.1 กฎหมายที่มีสภาพบังคับทางอาญา  เช่น การประหารชีวิต จำคุก กักขัง ปรับ หรือริบทรัพย์สิน

2.2 กฎหมายที่มีสภาพบังคับทางแพ่ง  เช่น การกำหนดให้เป็น โมฆะกรรมหรือโมฆียกรรม การบังคับให้ชำระหนี้ การให้ชดใช้ค่าเสียหาย

          3. กฎหมายสารบัญญัติ และกฎหมายวิธีสบัญญัติ

3.1 กฎหมายสารบัญญัติ  เช่น ตัวบทกฎหมายในประมวลกฎหมายอาญาและในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิช

3.2 กฎหมายวิธีสบัญญัติ  เช่น พระราชบัญญัติล้มละลาย

4. กฎหมายมหาชน และกฎหมายเอกชน

4.1 กฎหมายมหาชน  เช่น  กฎหมายรัฐธรรมนูญ กำหนดระเบียบแบบแผนการใช้อำนาจอธิปไตย กำหนดสิทธิและหน้าที่ของประชาชน

4.2 กฎหมายเอกชน  เช่น กฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และพระราชบัญญัติบางฉบับ

กฎหมายภายนอก

1. กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง  เช่น กฎบัตรสหประชาชาติ สนธิสัญญา ข้อตกลงการค้าโลก

2. กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีบุคคล  เช่น พระราชบัญญัติว่าด้วยการขัดแย้งแห่งกฎหมาย

3. กฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีอาญา  เช่น สนธิสัญญาส่งผู้ร้ายข้ามแดน

9. ท่านเข้าใจถึงคำว่าศักดิ์ของกฎหมายคืออะไร มีการแบ่งอย่างไร

ตอบ   ศักดิ์ของกฎหมาย เป็นการจัดลำดับการบังคับกฎหมายหรืออาจกล่าวได้ว่าเป็นการอาศัยอำนาจขององค์กรที่ใช้อำนาจที่แตกต่างกันแบ่งได้เป็น 7 ชั้น

              1.รัฐธรรมนูญ

              2.พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ

              3. พระราชบัญญัติ

              4.พระราชกำหนด

              5.พระราชกฤษฎีกา

              6.กฎกระทรวง

              7.ข้อบังคับท้องถิ่น

10. เหตุการณ์ เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน 2555 มีเหตุการณ์ชุมนุมของประชาชน ณ ลานพระบรมรูปทรงม้า และประชาชนได้ประกาศว่าจะมีการประชุมอย่างสงบ แต่ปรากฏว่า รัฐบาลประกาศเป็นเขตพื้นที่ห้ามชุมนุม และขัดขว้างไม่ให้ประชาชนชุมนุมอย่างสงบ ลงมือทำร้ายร่างกายประชาชน ในฐานะท่านเรียนวิชานี้ท่านจะอธิบายบอกเหตุผลว่า รัฐบาลกระทำผิดหรือถูก

ตอบ รัฐบาลกระทำผิด เพราะประชาชนมีสิทธิ์ที่จะชุมนุมหรือแสดงความคิดเห็นอย่างสงบตามระบอบประชาธิปไตย จากเหตุการณ์ดังกล่าวประชาชนได้ประกาศแล้วว่าจะมีการชุมนุมอย่างสงบ ประชาชนใช้สิทธิ์ตามประชาธิปไตยที่ตนพึงมี แม่ว่าพื้นที่ดังกล่าวรัฐบาลจะประกาศเป็นเขตพื้นที่ห้ามชุมนุม การที่รัฐบาลเข้าขัดขวางและลงมือทำร้ายร่างกายประชาชนเป็นการกระทำที่ผิด รัฐบาลควรจะใช้วิธีการเจรจาพูดคุยกับแกนนำอธิบายถึงเหตุผลว่าเป็นพื้นที่ห้ามชุมนุมให้ไปใช้พื้นที่อื่นมากกว่าการใช้กำลัง                                                   

                                                                                                                          

11. ท่านมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ คำว่า กฎหมายการศึกษาอย่างไร จงอธิบาย

ตอบ  กฎหมายการศึกษา  คือ  บทบัญญัติซึ่งมีอำนาจสูงสุดในประเทศไทยตราขึ้นไว้ กฎหมายเหล่านี้ล้วนมีความสำคัญกับการศึกษาโดยตรง และบุคลากรทางการศึกษาทุกคน                                                                                                               

12. ในฐานะที่นักศึกษาจะต้องเรียนวิชานี้ ถ้าเราไม่ศึกษากฎหมายการศึกษาท่านคิดว่า เมื่อท่านไปประกอบอาชีพครู จะมีผลกระทบต่อท่านอย่างไรบ้าง

ตอบ  กฎหมายการศึกษาเป็นสิ่งสำคัญหลัก ในการพัฒนาบุคลากรของประเทศ ซึ่งครูและบุคลากรทางการศึกษา เป็นบุคคลสำคัญในการสร้างบุคลากรให้เป็นไปตามความต้องการของคนในประเทศ ถ้าครูไม่เคยศึกษากฎหมายก็จะส่งผลไปยังการพัฒนาบุคคลโดยตรง เมื่อบุคคลไม่ได้รับการพัฒนา ประเทศชาติก็จะเกิดปัญหา